Znate li kako je nastalo ime Bugojno ?


Šehr Skoplje je dobilo ime najvjerovatnije po ilirskom plemenu Scupi,dok je naziv Skpolje za župu izvedena iz riječi- toponim Uskoplje,što znači usko polje,kakvo ono u stvarnosti,jer je dugo 27,a široko svega dva kilometra.


Arheolog Jozo Petrović izvodi toponim Uskoplje od latinskog Episkopia,jer je bio crkveni posjed bosanskog biskupa iz Bistue Vetus (Varvara).(Iz neobjavljene studije Arheološka osciliranje Skoplja na Vrbasu,Sarajevo 1963.godine)

U istorijskim izvorima pojmom Skoplje označavana je župa,a također i pojedini urbani centri te župe oko Bugojna,Donji Vakuf,Gornji Vakuf,Prusac.Pojedini izvori navode,veoma često,općeniti termin Skoplja,imajući pri tom u vidu bilo župa,bilo jedan Vakuf,Prusac , a kasnije i Bugojno.Skopaljska dolina-kotlina ,uz Gornji tok Vrbasa i njegovo  proširenje nalazi se u jugozapadnom dijelu BiH . Ukoliko je potrebno da se promatra naša kotlina u okviru zapadnog dijela naše zemlje,onda se može uočiti da ima centralan položaj u okviru naše zemlje.

 

Ime Bugojno veoma često golica i stoje mnogi u nedoumici kako da ga objasne.

Međutim i danas nema vjerodostojnih naučnih raspava,koje bi egzaktno dokazale kako je nastalo to ime.Uvidom u literaturu,može se donekle dati približno tumačenje nastanka imena našeg grada,ali kako je to i istaknuto,ne može se naučno i dovoljno braniti i odbraniti.

Istina,time se bavi i posebna grana geografskih nauk-toponimija,a mi ćemo se ovom prilikom upustiti,barem u evidentiranje pojedinih teorija i pučkih odrođenja.

Paroh srpske pravoslavne crkve piše 1887.godine u stručnom listu „Istočnik“broj 12/13,na strani 193/4:“Bogojno“,za naše naselje,što bi se lako moglo pretočiti u toponim kraju koji je imao dosta bogumilskih stećaka.

Austrougarska monarhija je prihvatila sve nazive geografskih objekata koji su nasljeđeni od Turske,ali ih je i mjenjala i prilagođavala svojim jezičnim izgovorima,te je moglo doći do izmjene prvog samoglasnika u prvom slovu,to jest da se slovo – glas „O“ zamjeni u slovo glas „U“,tako da se dobije naziv naselja Bugojno.

 

U prilog ovoj tvrdnji navodimo da naš savremenik Šefik Bešlagić u knjizi „Stećci kataloško-topografski pregled“konstatira da na teritoriji naše opštine ima devet nekropola sa stećcima,od 153 stećka 19 je ploča,117 sanduka,17 sljemenjaka od čega su svega dva ukrašena.

Iz obilja bogumilskih stećaka ovog kraja moglo bi se logičkim sljedom dobiti i citirano ime,stečci se nalaze van aluvijuma Vrbasa.

Istina u popisima stanovništva u samom gradskom naselju u doba Austrougarske monarhije iz 1879.godine spominju se sljedeće mahale:Čaršija,Čehaje,Malo Selo,Sečen,Studenac, i Terzići,od kojih su se do danas sačuvale samo neka imena i to u arhaičnom govoru naših najstarijih žitelja grada.U popisu stanovništva iz 1885.godine dodano je još jedno naselje,Donjići.Mnoga naselja su promjenila i svoje ime.Tako se je upopisu stanovništva iz 1879.godine Kupres spomenut kao Kupriješ,a selo Kandija kao Donji Štrpci.Sada već i nema pomena o naseljima u našoj općini kakva su na primjer:Vitorog,Ćatića Luka,Crničevci,Šolajovci,Žeoča,Kravljavci,Podkalin,Hijaševići,Banje,Pašljivlje,Han-Mlaćo,Miličići.Sva pomenuta naselja  su ili iseljena iz svojih nepogodnih lokaliteta ili su na novim lokacijama dobila novo ime,ili je službeno promjenjeno ime.

Mr.Drago M