VLADARI BOSNE


Narodno pamćenje je sačuvalo najljepše uspomene na bana Kulina, prvog značajnijeg vladara Bosne i to sretno doba očuvalo se stotinama godina, sve do dana današnjeg, kada i staro i mlado, barem jednom za života izgovori drevnu misao svojih predaka: "za Kulina bana i dobrijeh dana”, “od Kulina bana…… Stupanje Kulina bana na vlast, označilo je početak jednog sasvim drugačijeg razoblja u bosanskoj historiji. U Bosni je uvriježena tradicija da je Kulinovo doba  bilo vrijeme blagostanja, zlatno doba Bosne.


Kako tačno glasi Povelja Kulina bana, najstariji službeni akt na čitavom slavenskom jugu? Na koji će način ban Kulin riješiti optužbe za krivovjerstvo u Bosni?Historičari su složni u ocjeni da je Kulin za ćetvrt stoljeća vladanja uspio sačuvati  samostalnost svoje zemlje koja se našla između vizantijskih i ugarskih interesa, proširiti granice Bosne, spriječiti sve ratne pohode i riješiti vjersku problematiku u zemlji,
Jedno je sigurno, ban Kulin je vladar Bosne čiji su lik i djelo preživjeli sve prelomne trenutke kroz koje je Bosna prošla.

Srednjovjekovni bosanski vitezovi iz Vesele i Kordića...

Bugojno i šira okolina bila je i ostaće jedinstvena etnička i kulturna oaza u kojoj je stoljećima stvarano najraznovrsnije spomeničko blago koje predstavlja neprocjenjivo bogastvo naroda ovog kraja.

Ratnička tradicija starosjedilaca današnje Bosne i Hercegovine došla je do punog izražaja u sredjem vijeku, kada je i formirana prva samostalna država. Obzirom da je srednji vijek karakterističan po vitezovima, koji su činili prestiž srednjovjekovnih vojski i srednjovjekovna Bosna je imala svoje vitezove koji su stekli ogromnu reputaciju širom Evrope.

Oni su svoje iskustvo stjecali na bojnim poljima, ali i brojnim viteškim turnirima koji su održavani širom Evrope.
Tako je ljetopisac Joanni Diugossi zabilježio da su na jednom turniru 1412. godine kojeg je organizovao ugarski vladar Sigismund Luksemburški, među 1 500 vitezova i 3 000 štitonoša, svoje učešće uzeli i bosanski vitezovi. Opisani su kao krupni, spretni, okretni, neustrašivi i veoma vješti sa oružjem. Među najznamenitijim bosanskim vitezovima su: Sandalj Hranić, Vlatko Vuković, Hrvoje Vukčić, Pavle Klešić, Pribisav Vukotić, Ivaniš Pavlović, Bjelak Sanković i dr. Svi oni su nosili titulu “velikog bosanskog vojvode” (generala bosanske vojske) a od strane bosanskog vladara su imenovi i viteškim redom, koji se u srednjovjekovnoj Bosni nazivao “Red bosanskih vitezova”. I stranci su im iskazivali počasti na način što su ih proglašavali članovima svojih viteških redova. Najpoznatiji je bio “Zmajev red” iz Ugarske.
Na ovom skupu našli su se trojica iz Susid grada i dva iz Vesele Straže koji su nastupali sa kraljem Ostojom.Izgledom i hrabrošću pažnju su skrenuli baš naši vitezovi koji su bil,ljudi neobićnog stasa,koji su upali u oči svim prisutnim.
Za kralja Ostoju,navode kroničari"do tada nijsu visjeli dostojanstvenijeg i ljepšeg gospodina od bosanskog kralja".

Za naše pretke iz Vesele Straže i Kordića ne kaže se ništa,što ne znači da nisu bili slični kralju Ostoji.
I oprema im je bila među najkvalitetnijom u Evropi. Sastojala se od kvalitetnog i teško probojnog oklopa i pancirne košulje, kacige na kojoj je ponekad stajala perjanica, štita, mača, buzdovana, koplja i bodeža.
U svečanim prilika, tokom turnira, njihovi konji su bili prekriveni raskošnim pokrivačem sa puno zlata i bisera. Smatralo se da što je oprema skupocjenija i vitez je ugledniji. Svaki vitez je imao jednog ili više štitonoša koji su se brinuli o njegovoj opremi.
Dokaze njihove opreme imamo na stećcima gdje su prikazani simboli koplja, lukova i strijela. Prema analizi njihovih skeletnih ostataka možemo zaključiti da su uglavnom bili veoma krupni.